SỰ CHẤP NHẬN NHỮNG BƯỚC ĐẦU VỤNG VỀ
Này thiền giả, trên con đường rèn mình để đạt đến sự giỏi giang, có một sự thật mà con cần phải đối mặt ngay từ đầu: đó là sự vụng về. Thường thì ai cũng muốn mình vừa bắt tay vào là phải làm tốt ngay, phải ra dáng chuyên gia ngay, nhưng lẽ đương nhiên của trời đất không phải như vậy.
Việc con trông rất dở, làm việc lúng túng hay có những chỗ chưa hay trong những ngày đầu không phải là thất bại. Thật ra, đó là một phần không thể thiếu, là cái móng nhà mà bất kỳ ai muốn đi xa cũng phải xây cho chắc. Nếu không dám chấp nhận bản thân lúc còn yếu kém, con sẽ chẳng bao giờ chạm tới được sự tinh thông.
Để vượt qua giai đoạn này, con cần nuôi dưỡng lòng khanti (nhẫn nại). Đây không phải là sự chịu đựng mù quáng, mà là sự kiên nhẫn với chính những vụng về của mình. Đừng có vội vàng, đừng ép cái cây phải ra quả khi nó chỉ mới là hạt mầm vừa nhú.
Cùng với đó, con cần có viriya (tinh tấn), tức là sự nỗ lực bền bỉ, cứ làm đi làm lại dù kết quả chưa thấy đâu. Hãy hiểu rằng cái sự lóng ngóng hiện tại chính là nền tảng cho sự vững chãi về sau. Khi con đã bình thản chấp nhận được cái dở của mình mà vẫn kiên trì bước tới, đó là lúc con bắt đầu bước vào một thử thách thật sự: sự tĩnh lặng và cô độc trên hành trình tự thân.
NHỮNG NGÀY THÁNG ÂM THẦM VÀ SỰ TĨNH LẶNG CỦA NỖ LỰC
Sự xuất sắc chẳng bao giờ nảy nở giữa đám đông ồn ào hay trong tiếng vỗ tay khen ngợi. Nó được nhào nặn trong sự âm thầm, ở những nơi không ai nhìn thấy và cũng chẳng có ai tán thưởng.
Đây chính là môi trường tốt nhất để thiền giả trui rèn bản lĩnh thực sự. Khi không có ai để ý, con mới có thể quay vào bên trong, dùng sati (chánh niệm) để nhìn cho rõ từng bước đi, từng lỗi sai nhỏ nhất của mình.
Chính việc thiếu vắng những lời khen bên ngoài lại là điều may mắn, vì nó giúp tâm trí con không bị xao nhãng, giúp con thấy rõ mình đang tiến bộ hay dậm chân tại chỗ.
Cái giá để trở nên vượt trội thường được trả bằng những đêm thức khuya một mình, những buổi sáng thức dậy từ lúc trời còn tối mịt khi vạn vật còn đang ngủ say. Đó là vô số lần làm sai rồi lẳng lặng sửa lại mà chẳng có ai hay biết.
Nó giống như việc con mài một viên đá thô, người ta chỉ thấy viên ngọc lúc nó đã sáng lấp lánh, chứ chẳng ai thấy những tháng ngày con mài giũa đến mòn cả tay. Sự bền bỉ trong lặng lẽ này dạy con cách tự đứng vững trên đôi chân mình mà không cần dựa dẫm vào sự ủng hộ của bất kỳ ai.
Nhưng mà, khi đã quen với sự cô đơn ấy, thiền giả lại phải đối mặt với một kẻ thù còn khó chịu hơn: đó là sự nghi ngờ từ người đời và cả những tiếng nói lo âu từ ngay trong lòng mình.
ĐỐI DIỆN VỚI SỰ NGHI NGỜ VÀ HOÀI NGHI
Khi con bắt đầu thay đổi, con sẽ gặp phải những "ngọn gió ngược". Đó là lời ra tiếng vào, là sự xem thường của những người xung quanh, hay thậm chí là sự tự ti đang gặm nhấm chính con. Nhưng con hãy nhớ kỹ điều này: giống như loài đại bàng, nếu không có sức cản của gió thì nó chẳng bao giờ bay cao được; hay như miếng thép, nếu không đi qua lửa đỏ rực thì chẳng bao giờ cứng cáp được.
Sự hoài nghi xuất hiện không phải để cản đường con, mà là để kiểm tra xem cái đích con muốn đến có đủ lớn không, và lòng tin của con có đủ bền không. Thật ra, nếu không ai nghi ngờ con, có lẽ là vì con đang đứng yên dưới đất hoặc mục tiêu của con còn quá nhỏ bé. Gió thổi càng mạnh, chứng tỏ đại bàng đang bay càng cao.
Lúc này, con cần dùng đến saddha (lòng tin) để giữ vững con đường mình đang đi. Đừng để những lời chê cười làm lung lay ý chí. Hãy dùng samadhi (định/sự tập trung) để giữ cho tâm mình thật chắc, giống như tảng đá trước cơn mưa lớn. Khi người ta nghi ngờ con, đừng mất công giải thích hay cãi vã, cứ lặng lẽ mà làm việc của mình.
Sự tập trung vào mục tiêu mới là điều quan trọng nhất, còn lời bàn tán của thiên hạ chỉ là phù vân.
Khi tâm thế con đã vững vàng, mọi sự nghi ngờ cuối cùng cũng phải lùi lại, nhường chỗ cho những kết quả tự khắc nảy mầm từ lòng kiên trì không mệt mỏi.
THÀNH QUẢ BỀN VỮNG TỪ SỰ CHẬM RÃI
Mọi sự vĩ đại trên đời này đều được góp nhặt từ những việc nhỏ bé nhất, qua sự tiến bộ chút ít mỗi ngày. Con đừng lo lắng nếu thấy mình đi chậm hơn người này người kia. Điều đáng sợ nhất trên đời không phải là đi chậm, mà là bỏ cuộc chỉ vì thấy mình chưa đủ giỏi.
Chỉ cần con không dừng lại, chỉ cần hôm nay con tốt hơn hôm qua một chút thôi, là con đã đang đi đúng hướng rồi. Để giữ được nhịp độ đó, con cần có adhitthana (quyết tâm), một lời hứa sắt đá với chính mình rằng sẽ đi đến cùng dù gian truân đến mấy.
Hãy thật sự kiên nhẫn với hành trình của mình. Sự thay đổi trong con người con, từ chỗ còn vụng về đến lúc tinh tế, từ một cái tâm hay xao động đến khi vững như bàn thạch, đó chính là lời khẳng định rõ ràng nhất cho mọi nỗ lực.
Kết quả cuối cùng chẳng cần con phải lên tiếng khoe khoang, vì khi hoa đủ nắng thì hoa sẽ nở, khi nỗ lực đủ chín thì thành quả sẽ tự tỏa hương thơm. Sau tất cả, sự an lạc trong tâm hồn hay santi (bình an) sẽ là món quà quý nhất cho những ai dám đi xuyên qua bóng tối của sự vụng về để chạm tới ánh sáng của sự hoàn thiện.
Con hãy nhớ, mọi sự xuất sắc đều bắt đầu từ một giai đoạn trông rất tệ và những tháng ngày âm thầm rèn luyện mới có được sự viên mãn như ý.
