Tôi có thêm những cuốn sách của
ông ta nữa "Sickness unto Death" tôi xem qua nhanh. Tôi sẽ đọc nó
lại. Bạn có biết những cuốn sách hay nào về triết lý cuộc sống? Tôi chưa bao
giờ đọc sách của Jean-panl Sartre. Sách như thế đủ rồi.
Tôi muốn trích một đoạn từ
"Concluding unscientiic postcript".
Sau đó, chúng ta hãy tiếp
tục, nhưng chúng ta đừng tìm cách lừa dối ai nữa. Tôi, Johannes Chimacus (ông
ta dùng bút hiệu giả khi ông viết cuốn sách này), là con người dù ít hay nhiều;
và tôi giả thiết rằng bất cứ ai mà tôi có thể được vinh hạnh tham gia cuộc trò
chuyện, cũng là một con người. Nếu ông ta (người ấy) cho là một triết lý đoán
bằng sự trừu tượng, một ý tưởng hoàn toàn suy diễn, tôi phải từ bỏ nỗ lực để
nói chuyện với ông ta; bởi vì trong trường hợp đó ông ta liên tục hủy hoại cái
nhìn của tôi, và từ cái nhìn thiếu sinh động của mọi người. (Kierkegaard)
Diễn tả thật hay! Ðúng theo
cách tôi nghĩ về mình và người khác. Không ít thì nhiều, tôi cũng là con người;
không chỉ là một nhà sư, và tôi thích tham dự trò chuyện với con người.
Khi đang trò chuyện với ai
đó đang ở vai trò (hoặc là nhà sư hoặc một vị thầy hoặc một vị thầy tinh thần,
hoặc bất cứ vai trò nào), tôi cảm thấy bối rối (Ha! Ha! Tôi tìm được một từ
quan trọng trong từ điển đồng nghĩa, có nghĩa: bị gặp phải bối rối)
Ðừng cho là mình là một điều
gì, một nhà sư, một vị thầy tinh thần hoặc một triết gia, thì rất giới hạn, bó
buộc, hạn chế, trói buộc. Tôi muốn có thể nói chuyện thoải mái, để phải nói
chuyện theo phong cách nhà sư nói thì thật chán nản (tôi hết kính phục đức
Phật, xin đừng quên điều đó) Như vậy tôi ở trong một thế khó xử, một tình huống
khó khăn. Ngày nay, đặc biệt ở nền văn hóa Phật giáo, là một nhà sư phải hành
động như một nhà sư. Bạn không nói theo cái tâm của mình. Bạn nói những điều
nhà sư phải nói, những gì người ta mong đợi bạn nói. Bạn giả vờ là bạn hiểu và
tin mọi điều trong những sách thiêng liêng (kinh sách). Thậm chí bạn không thể
hiểu mọi điều, dù sao bạn vẫn tin tưởng. Tôi có thể làm điều đó được không? Tôi
không thể nói chuyện với hầu hết các vị sư bởi vì họ sẽ nói những điều họ phải
nói, không phải những điều thật sự trong tâm của họ (hầu hết các trường hợp họ
không có điều gì trong tâm của họ) Tôi không phải đang nói những chuyện tầm
phào đâu, bạn thân mến của tôi. Ðây là một đôi điều tôi cảm nhận rất mạnh mẽ.
Cái từ "Phật tử"
là một từ lạ hoắc. Ngày xưa họ dùng từ sammã-ditthi-vàdì (người có chính kiến).
Phật tử ngày nay có chính kiến không?
"Tất cả đều xấu xa tôi
nghĩ rằng bạn có khả năng: do đó tôi cần sự tốt lành nơi bạn" Nietzche)
Người ta thích ước mơ ảo
tưởng, họ không cần sự chánh niệm, chánh niệm hiện tại, bởi vì ở hiện tại người
ta chẳng có điều gì để ước mơ.
Ðể nhìn được cái tâm của
mình thật sâu sắc, và không tự dối mình và bây giờ là công việc nhiệm vụ quan
trọng nhất đối với tôi. Khi tôi không tin một điều gì, điều quan trọng đối với
tôi là nhận thức rõ ràng. Tôi không tin nó thay vào đó cố gắng tin vào nó.
Tôi ước ao có tài hài hước
như Mark Twain hoặc ít nhất như bạn. Một người không thể sống (không thể ngăn
chặn mình khỏi việc đi vào sự điên cuồng) không có nó. Tôi hết sức quan tâm về
con người. Có thể mọi người suy nghĩ trung thực không?
Tôi sẽ kể cho bạn một câu
chuyện. Ngày hôm qua, một vị sư đến gặp tôi. Ông ta ba mươi chín tuổi. Tôi đã
quen biết ông ta lâu rồi. Ông nói với tôi ông phấn khởi để thành vị Phật. Ông
ta không chỉ thế thôi mà chắc chắn rằng mình sẽ thành Phật. Khi tôi không đặt
ông ta thành vấn đề quan trọng và hỏi: "Không ai có thể chắc chắn về điều
đó". Ông ta rất bực mình và nói chuyện gần hai giờ đồng hồ để làm cho tôi
tin tưởng ông ta. Ông ta đi khắp nơi và nói với mọi người rằng mình sắp thành
Phật. Loại người hoang tưởng không hiếm gì ở Burma. Ha! Ha! Tốt hơn là nên cười
còn hơn bực mình. Tôi thật khó diễn giải. Tôi ước ao mình có thể nói như T.P.S,
"Có đúng không?"
Bởi vì có nhiều việc đang
mất dần sự quan trọng đối với tôi, những sự việc mà không ai có thể tìm hiểu
chắc chắn là chúng đúng hay sai, tôi nhận ra rằng mình đã không còn nhiều điều
để bàn luận. Những sự việc mà tôi đang trải qua ở giây phút hiện tiến càng trở
nên quan trọng đối với tôi. Ðừng cố gắng để đạt cho bất cứ điều gì. Tôi có thể
nhận thức mọi việc rất đơn giản và rõ ràng. Tôi cảm thấy sâu sắc hơn ngay trong
lúc này về những gì đang xảy ra với tôi.
Những hiện tượng đang có mặt
là điều duy nhất tôi cảm nhận, dù tôi thích hay không; như vậy thật quan trọng
đối với tôi. Không có nhiều sự thay đổi, tôi có thể quan sát mọi việc dễ dàng.
"Người ta phải loại trừ
thị hiếu xấu xa của sự ham muốn để hòa đồng với nhiều điều" (Nietzsche)
Tôi muốn nhắc lại (ý tưởng
đó) với một cách thử nghiệm, do dự, thăm dò. Nó có thể dễ dàng bị hiểu lầm, bởi
vì lời nói có thể bị hiểu sai, và bị bóp méo.
Tôi nghĩ rằng công việc quan
trọng của một người (của tôi) là hiểu biết bản thân tốt; hiểu biết mọi điều
thật sâu sắc đang diễn ra trong cuộc sống không chỉ là triết lý; để hiểu được
động lực và thái độ bản thân rõ ràng khi tôi nói hoặc làm điều gì; hiểu biết mà
không có sự méo mó về việc tôi cảm thấy thế nào với những điều tôi đã nghe, thấy
v.v...(phản ứng thật của tâm tôi) không bị bất cứ ai lừa dối, hoặc dối mình;
không theo bất cứ ai, không có một lý tưởng chỉ vì nó nghe có vẻ tuyệt vời,
nhưng hãy khám phá bản thân dù nó tự nhiên có khả năng, và về những hậu quả, và
để biết được khả năng của chính mình khi tôi thực hiện điều gì. Khi tôi hiểu
được tất cả những điều này rõ ràng sau đó tôi có thể nghĩ đến sự giúp đỡ người
khác. Nói một cách khác tôi lừa dối bản thân và cũng lừa dối người khác dưới
danh nghĩa giúp đỡ họ. Giúp đỡ người khác có thể trở thành sự thu góp sự đề cao
của cải cho mình.
Tôi nhìn thấy sự đề cao này
ở khắp mọi nơi.
Cho nên tôi nói lại nó một
lần nữa. Tha lỗi cho tôi về sự lập lại bản thân mình.
"Một vấn đề trở nên rõ ràng làm ngừng lại để xem
xét bản thân chúng ta" Hãy đoán xem ai đã nói điều này? (Nietzsche)
"Có một giống người
ngây thơ giả tạo khác, chủ tâm của họ là trực tiếp duy trì sự tự tôn thánh
thiện của mình. Xem nó là một chiến lược cho cuộc sống sự thánh thiện có thể có
tận dụng hoàn toàn những tin tưởng về những người khác để đáp lại như thế nào
đối với sự trong sạch của một người. Tuy thế, sự quan tâm chính là với sự đảm
bảo liên tục về sự thơ ngây một cách thiên thân của một ai đó."
Tôi nhận thấy rằng những
người như thế luôn luôn trở nên quá sức tốt đẹp để thành sự thật.
Tôi đã suy nghĩ về vấn đề
này lâu lắm rồi. Ðây là một câu khác "những dự tính quá tốt đẹp thường tạo
ra những hành động tồi tệ." Bạn nghĩ gì về việc này? "Sự buồn chán do
kết quả về sự ngu dốt của họ, một số người loạn thần kinh thì hết sức tốt để
trở thành những người thơ ngây đúng mực. Chấm dứt việc tìm kiếm liệu pháp tâm
lý" Bây giờ hãy bàn đến những sự quan sát của tôi: Hầu hết, những người
này không thể ngừng nói về sự giúp đỡ những kẻ khác; có lẽ vì họ cần nó. Giúp
mọi người tức là giúp cho bản thân họ, cho nên họ sẽ không cần sự giúp đỡ của
bạn nữa.
Người ta thật sự không hiểu
được tâm linh là gì. Họ nhầm lẫn tâm linh với đức tin, đức tin mù quáng - tôi
cống hiến cho sự tự do tinh thần.
Một người suy nghĩ về sự
giúp đỡ những kẻ khác (đóng góp giáo pháp) và phục vụ cho nhân loại (hoặc cứu
vớt nhân loại) là điều quan trọng nhất để thực hiện trong cuộc sống của họ mà
không cần biết điều đó thật sự quan trọng và sâu sắc. Ðiều quan trọng nhất mà
một người thông minh có thể thực hiện là sống trung thực, năng nỗ, tích cực và
nỗ lực đạt được sự hiểu biết sâu sắc hơn về bản chất thật của họ. Sự giúp đỡ sẽ
là thứ yếu. Có một điều đã trở nên rõ ràng với tôi.
Tôi đã và đang một cách sống
mà có thể chấp nhận bất cứ người thông minh nào và dễ dãi với bất cứ quan điểm
nào cũng như có thể thực tiễn và ích lợi cho mọi người. Tôi đã hết sức quan
tâm, hoặc kính trọng rất nhiều về cách suy nghĩ và hiểu biết của những người
khác. Bây giờ tôi rằng điều đó không còn quan trọng. Tôi không cần giải thích
mọi điều tôi làm.
Thậm chí trước đây, tôi
thường làm những điều tôi cần, nhưng tôi tìm cách giải thích theo một lối mà
trông có vẻ hợp lý với những người khác. Bây giờ tôi biết rằng cuộc sống riêng
tư của tôi không dính dáng đến kẻ khác. Tôi sống (và sẽ sống) với cuộc đời để
nó thỏa mãn cho tôi, và không liên quan đến những gì người khác nghĩ tôi phải
làm.
Tôi không dính dáng đến các
tổ chức. Bàn thảo quá nhiều, đánh đấm những điều nhỏ nhặt, thù địch, vu cáo;
tôi muốn thoát khỏi những điều này. Tôi chắc mình không phải là người thuộc tổ
chức. Dù sao tôi không muốn mình trở thành điều gì cả, nhưng tôi sẽ cố gắng hết
sức để giúp đỡ bất cứ ai đến với tôi.
Tôi có thói quen chứng thực
bản thân với con người; mọi việc là một vấn đề với con người là điều quan tâm
của tôi. Tôi không cần biết điều đó xấu hay tốt, nhưng tôi đã học hỏi được
nhiều bằng cách đó. Bây giờ, tôi biết đây thật là một gánh nặng to tát. Tại sao
tôi phải cố gắng giải quyết mọi vấn đề? (về mặt tâm lý, tôi có thói quen giải
quyết các vấn đề) Tôi là ai mà phải giải quyết các vấn đề? Tôi không thể giải
quyết vấn đề khác; tôi đã đạt đủ cho bản thân. Một số người nghĩ rằng tôi chẳng
có vấn đề gì. Ðúng, không phải loại vấn đề của họ, tuy thế tôi có vấn đề riêng
của mình. Thật tuyệt vọng, tôi cố tìm những câu trả lời cho những loại câu hỏi
của tôi, những câu hỏi mà hầu hết mọi người không nghĩ đến.
Những câu trả lời đó thỏa
mãn hầu hết mọi người nhưng tôi thì không. Ðối với hầu hết mọi người, tất cả
các câu trả lời cho những câu hỏi đều ở trong sách, nhưng không phải dành cho
tôi.
Một lâu đài được xây bằng
những tấm cạc tông, bị gió thổi bay đi.
Thật khó khăn để từ bỏ những giấc mộng (Sayadaw U Jotika)
Những vấn đề nhỏ nhặt làm
tâm bị trói buộc.
Tôi có nhiều thứ mà hầu hết
mọi người đều cần. Mỗi lần tôi cố đạt được một điều gì, tôi nghĩ nó sẽ làm cho
cuộc sống của tôi thêm ý nghĩa, nhưng khi tôi đạt được những gì tôi cần, tôi
nhận ra rằng nó chỉ là hời hợt, chỉ là một bậc thềm đá, một việc khác nữa để từ
bỏ. Có một hình thức cảnh tỉnh ở mỗi lần từ bỏ, cho tới khi không còn gì để từ
bỏ. Những gì tôi đã và đang làm dường như có vẻ quan trọng với tôi, nhưng dường
như chẳng có chút gì quan trọng đối với người khác. Sau khi tôi chết, tôi sẽ bị
quên lãng. Không thành vấn đề. Ðiều quan trọng nhất đối với tôi là sống thoải
mái sâu sắc và có ý nghĩa, ý nghĩa đối với tôi.
Ca ngợi và bôi bác thật
không quan trọng đối với tôi. Hầu như chúng đều là định kiến.
Bây giờ có nhiều thứ không
còn quan trọng, ảnh hưởng, quyến rũ, thu hút của chúng với tôi, ví dụ, chính
trị, tiến bộ khoa học và kỹ thuật, và thậm chí tôn giáo.
Thật ngạc nhiên về những
điều người ta tin tưởng vào. Tôi nghĩ rằng dường như mọi người không thể sống
nếu họ không đặt niềm tin vào cái gì đó. Tôi tự hỏi tôi sống như thế nào nếu
cuộc đời tôi không có niềm tin hoặc sự kỳ vọng nào.
Bạn có thể tưởng tượng điều
đó được không? Bận rộn, bận rộn, bận rộn. Không cần thiết. Thật điên cuồng,
thật vô nghĩa. Có đời sống văn minh trên trái đất không? Sự văn minh là gì?
Thật là phí phạm khi không làm điều gì thật sự có ý nghĩa cho bạn và cho mọi
người đang mong đợi bạn. Bạn có biết điều gì thật sự có ý nghĩa và hết sức
thoải mái cho bạn không?
Ðể được hạnh phúc thì chưa
đủ đối với tôi. Tôi muốn hiểu mọi điều thật sâu sắc, để hiểu được không chỉ
bằng sự suy nghĩ mà bằng cách sống, sống thật sự chứ không lý tưởng.
Mặc dù tôi tuân thủ bằng xác
thân, ở nhiều hình thức, với truyền thống đã đặt để, về mặt tinh thần tôi sống
một cuộc sống riêng rẽ.
Người bình luận khôn ngoan
này ở trong tâm thì là một điều phiền toái (một cái gai nhọn trong thịt); nó
phải đặt một lời ghi chú ở dưới mỗi hiện tượng. Bạn muốn người ta học hỏi điều
gì? Bạn muốn họ trở thành cái gì? Bạn dự định làm gì với điều đó?
Nhưng, bạn đang sống cuộc
sống như thế nào?
Tôi chắc hẳn phải trở thành người lang thang, nơi đó tôi có thể ở một
mình, tôi phải từ bỏ nhiều bạn bè của mình.
Tôi đã gặp một ít bạn bè của
tôi (một số nhà sư, một số cư sĩ) tôi thật khó khăn để trò chuyện với họ bởi vì
sự khác lạ của tôi. Tôi đang cố tìm hiểu và chấp nhận điều đó, tôi sẽ kết bạn
mới và mất đi những người bạn cũ. Người ta sợ những kẻ cực đoan, tôi nghĩ suy
và thay đổi. Họ tìm thấy được sự an toàn trong những ý nghĩ quen thuộc; những ý
tưởng mới thì đe dọa - những người thay đổi tâm của họ không thể tin cậy được.
Một trích dẫn khác từ
"An End to Innocence":
"Ðối với phạm vi đó họ
phủ nhận sự tồn tại của những thế lực xấu xa trong bản thân họ và những người
khác, mãi mãi theo tính cách của mình, mỗi tính cách đó không cưỡng nổi sự xúi
dục của xã hội hoặc sự phá hoại riêng tư tác động đến những người xung quanh
họ...Ðối với một số người ngụy tạo thơ ngây theo một hình thức tìm kiếm lâu dài
bằng một phương pháp kỳ diệu khiến mọi người quan tâm đến họ. Chỉ khi họ có thể
hiểu được để nâng cao người khác với cái đẹp và thiện chí của họ; để làm hài
lòng họ với sự phục tùng của họ, gây ấn tượng cho họ với những thành quả, hoặc
tác động họ với những mánh khóe, sau đó họ có thể sống hạnh phúc mãi mãi
(Sheldon Kopp)".
Một số thay đổi liên quan
đến những đánh giá quá chủ quan đang tiếp tục xảy ra với bản thân tôi, điều mà
tôi muốn trình bày cho bạn. Có nhiều việc mà tôi cho rằng sẽ làm cho cuộc sống
của tôi có ý nghĩa, thỏa mãn, thành công, và sự hài lòng sâu sắc, dường như nó
không còn quan trọng nữa, hoặc ra ít nhất nó không còn là ưu tiên hàng đầu của
tôi nữa. Một trong các vấn đề đó là dạy dỗ (giúp đỡ). Nghe không được hay lắm
phải không? Chà! Giúp đỡ hoặc dạy dỗ có thể là một hành động vị kỷ. Tôi nhìn
thấy nhiều sự mâu thuẫn trong cách dạy, cách sống của họ. Tại sao có sự mâu
thuẫn? Ðây là câu hỏi quan trọng và thú vị đối với tôi.
Tôi có quá nhiều thời giờ -
không cần làm việc để kiếm sống; không có gia đình để nuôi nấng; không thưởng
thức dục lạc, mà để mất nhiều thời giờ; không có nhiều người để trò chuyện (tôi
trò chuyện những một/hai giờ một ngày); thực tế không có gì bận tâm và không
những trách nhiệm. Bởi vì tôi có nhiều thời giờ, tôi nghĩ nhiều về cuộc sống và
ý nghĩa của nó; bởi vì tôi không có các vấn nghiệm trọng khác để nghĩ suy; nó
trở thành một vấn đề rất quan trọng đối với tôi. Tôi thật sự muốn điều gì? Tại
sao?
Những sự việc làm cho tôi
cảm thấy tuyệt vọng là vô nghĩa và trẻ con đối với một số người. Bởi vì tôi
không có điều gì để lo lắng về cuộc sống của mình. Tôi suy nghĩ nghiêm túc về
những sự việc và nó vượt xa sự quan tâm của mọi người.
Bởi
vì tôi không tin vào bất cứ giáo điều nào, tôi tự mình đi tìm câu trả lời.
Ðặc điểm của tôi là thế, đôi
lúc tôi hết sức thất vọng. Ðôi lúc tôi cảm thấy thật sự bất lực. Sau đó tôi bắt
đầu làm lại những cơ bản và những điều đơn giản, và cố nhìn vào cuộc sống mới
mà không có bất cứ sự phán xét có định kiến quá mức. Vào những giây phút an
lạc, thanh thản, trong sạch đó, dường như chẳng có điều gì quan trọng. Chỉ có
một ý những chân lý cơ bản xuất hiện rất rõ, chẳng hạn như vô thường, vô ngã,
tham ái (tham muốn chấp thủ và đau khổ, đau đớn - thân và tâm), tham, khó chịu,
ảo tưởng. Tồi tệ nhất là ảo tưởng. Không có cơ hội để quan sát thì quá mức tồi
tề - quá nhiều mâu thuẫn trong cuộc sống.
"...phải chăng con
người đã đau khổ dường nào trong nhu cầu đóng vai một tên hề. Ðiều này có đáng
không, bạn yêu mến của tôi? Bạn phải biết". Ðó là những gì Nietzche nói về
Shakespeare.
Bởi vì những ý tưởng của tôi
cực đoan tôi thật sự khó nói với những người chân chính. Do đó, sự dạy dỗ của
tôi khó khăn. Nếu tôi thật sự nói với tâm của mình, tôi sẽ chấm dứt phiền muộn.
Thật khó khăn để làm người trung thực. Tôi muốn trung thực và cởi mở hơn nhưng
tôi không muốn gặp rắc rối. Tôi phải học cách giữ im lặng, hoặc nói khác đi tôi
là một ẩn sĩ. Trong thế giới siêu bận rộn, siêu âm, siêu mâu thuẫn, hời hợt -
có chút hy vọng nào cho đa số nhân loại được minh mẫn? Tôi không đang nói về đa
số; tôi đang nói về một ít người trên trung bình? Hãy để người trung bình ăn,
ngủ, lắng nghe nhạc rock, và chết.
Con người đang trở nên giống
như quần áo được sản xuất - có khuôn mẫu, rẻ tiền, mau lỗi thời và không độc
đáo. Tôi thích quần áo (đồ vật) đặc biệt vừa vặn, có thẫm mỹ và chất lượng
(đúng, điều đó rất quan trọng) và không lỗi thời, bền.
Tôi đã đọc về một vệ tinh
trong cuốn sách khoa học; một số vệ tinh bay vòng quanh trái đất với đường kinh
tăng dần; chúng bay càng ngày càng xa khi bay quanh trái đất và ở một điểm nào
đó khi chúng không thể bay vòng quanh trái đất nữa, chúng phát nổ, tách rời
khỏi trái đất, thoát khỏi sức hút của trái đất. Tôi cảm thấy giống như vệ tinh
đó. Tôi thường cảm thấy điều này và rất mạnh mẽ.
Ðôi lúc tôi không thích trò
chuyện nhiều. Hầu như mọi người trò chuyện để giết thời giờ; không vì họ có bất
cứ điều gì để truyền đạt. Sau đó có sự nguy hiểm của sự hiểu lầm khi bạn cố
gắng truyền đạt một điều gì mà bạn cảm thấy sâu sắc. Bạn bị người ta chế giễu.
Hiểu biết là một hiện tượng
quý giá và hiếm hoi.
Như một y sĩ có thể nói rằng
không một con người nào có thể hoàn toàn khỏe mạnh, như thế bất cứ ai thật sự
biết về con người có thể nói rằng không có con người nào mà không có chút thất
vọng, kín đáo ẩn chứa một tình trạng bất mãn, một sự xung đột nội tâm dữ dội,
một sự bất hòa, một nỗi lo lắng về một điều không đâu hoặc một điều nào đó thậm
chí anh ta không dám tìm hiểu, một sự lo lắng về một số khả năng trong cuộc
sống hiện hữu, hoặc lo lắng về bản thân, như thế như là một y sĩ nói về sự bận
rộn với bệnh tật trong một cơ thể, ông ta đi vòng với người bệnh mang đi vòng
vòng một bệnh nhân về tâm thần mà biểu hiện bệnh lý của nó xảy ra từng chập
hiếm hoi và qua một sự lo lắng mà ông ta không thể giải thích được.
(Kierkegaard).
Ðức Phật dạy: "Ta có
thể nhìn thấy một số người khỏe mạnh ở thân một ngày, hai ngày...một năm, hai
năm. Nhưng nếu bất cứ ai nói anh ta khỏe mạnh ở tâm thậm chí trong chốc lát anh
ta có thể là người nào trừ ra một thằng khùng?
Như vậy, bạn là ai, người
bạn yêu mến của tôi? Bạn có khỏe mạnh trong tâm hoặc bạn là thằng khùng? Nếu
bạn nói rằng bạn khỏe mạnh trong tâm, như thế bạn là thằng khùng đó!
Kierkegaard nói tiếp
"Luôn luôn phân biệt mọi việc là một điều tốt. Tôi chẳng hỏi một điều gì
tốt hơn là vạch rõ là điều duy nhất trong tâm trạng của chúng ta ai mà. Bạn có
thích điều đó không? Bạn có muốn chết trong lúc vui cười không?